\n\tTekst deklaracji podpisanej w Sekretariacie Konferencji Episkopatu Polski w przededniu 70. rocznicy zbrodni na Wo\u0142yniu.\n<\/p>\n
\n\t\n<\/p>\n
\n\t\t\t\t\tDEKLARACJA<\/strong>\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tArcybiskupa Wi\u0119kszego \u015awiatos\u0142awa Szewczuka,<\/strong> \n\t\t\t\t\t Arcybiskupa Józefa Michalika,<\/strong> Metropolity Przemyskiego obrz. \u0142ac., \n\t\t\t\t\t Arcybiskupa Mieczys\u0142awa Mokrzyckiego,<\/strong> Metropolity Lwowskiego obrz. \u0142ac., \n\t\t\t\t\t Arcybiskupa Jana Martyniaka, <\/strong>Metropolity Przemysko-Warszawskiego, \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t„Niech dzi\u0119ki oczyszczeniu pami\u0119ci historycznej \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tSpotykamy si\u0119 w Warszawie, w przededniu obchodów 70-tej rocznicy zbrodni na Wo\u0142yniu, których symbolem sta\u0142y si\u0119 wydarzenia z 11 lipca 1943 r. Ofiarami zbrodni i czystek etnicznych sta\u0142y si\u0119 dziesi\u0105tki tysi\u0119cy niewinnych osób, w tym kobiet, dzieci i starców, przede wszystkim Polaków, ale tak\u017ce Ukrai\u0144ców, oraz tych, którzy ratowali zagro\u017conych s\u0105siadów i krewnych. Ofiara ich \u017cycia wzywa nas w tych rocznicowych dniach do szczególnie g\u0142\u0119bokiej refleksji, do gorliwej modlitwy o odpuszczenie grzechów i przebaczenie, a tak\u017ce o \u0142ask\u0119 stawania w prawdzie wobec Boga i ludzi. 70-lecie tych tragicznych wydarze\u0144 stanowi równie\u017c kolejn\u0105 okazj\u0119, aby zwróci\u0107 si\u0119 z apelem do Polaków i Ukrai\u0144ców o dalsze kroki na drodze do braterskiego zbli\u017cenia, które jest niemo\u017cliwe bez szczerego pojednania. Zach\u0119ca nas tak\u017ce do tego obchodzony w tym roku jubileusz 1025-lecia Chrztu Rusi oraz pierwszy rok przygotowa\u0144 do obchodów 1050-lecia Chrztu Polski. A przecie\u017c ochrzczony cz\u0142owiek i naród przyjmuje nie tylko odpuszczenie grzechów i otrzymuje nadziej\u0119 zbawienia, ale tak\u017ce gotowo\u015b\u0107 \u017cycia Ewangeli\u0105 Jezusa Chrystusa z jej nakazem przebaczania win.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tJeste\u015bmy \u015bwiadomi, \u017ce tylko prawda mo\u017ce nas wyzwoli\u0107 (por. J 8, 32); prawda, która niczego nie upi\u0119ksza i nie pomija, która niczego nie przemilcza, ale prowadzi do przebaczenia i darowania win. Jako dzieci jednego Ojca w niebie kierujemy do Jego mi\u0142osierdzia pro\u015bb\u0119 o przebaczenie w duchu s\u0142ów Modlitwy Pa\u0144skiej: „Odpu\u015b\u0107 nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom”. Pami\u0119tamy przy tym o pi\u0119knych kartach wspó\u0142\u017cycia naszych narodów, o rado\u015bciach i sukcesach wspó\u0142pracy, ale i o krzywdach, jakie zosta\u0142y wyrz\u0105dzone zw\u0142aszcza w trakcie II wojny \u015bwiatowej i w jej nast\u0119pstwie. Wiemy, \u017ce chrze\u015bcija\u0144ska ocena zbrodni wo\u0142y\u0144skiej domaga si\u0119 od nas jednoznacznego pot\u0119pienia i przeproszenia za ni\u0105. Uwa\u017camy bowiem, \u017ce ani przemoc, ani czystki etniczne nigdy nie mog\u0105 by\u0107 metod\u0105 rozwi\u0105zywania konfliktów mi\u0119dzy s\u0105siaduj\u0105cymi ludami czy narodami, ani usprawiedliwione racj\u0105 polityczn\u0105, ekonomiczn\u0105 czy religijn\u0105.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tPragniemy dzisiaj odda\u0107 ho\u0142d niewinnie pomordowanym, ale i przeprasza\u0107 Boga za pope\u0142nione zbrodnie oraz raz jeszcze wezwa\u0107 wszystkich, Ukrai\u0144ców i Polaków, zamieszkuj\u0105cych zarówno na Ukrainie, jak i w Polsce oraz gdziekolwiek na \u015bwiecie, do odwa\u017cnego otwarcia umys\u0142ów i serc na wzajemne przebaczenie i pojednanie.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tPrzypominamy s\u0142owa kard. Lubomira Huzara z 2001 r., \u017ce „niektórzy synowie i córki Ukrai\u0144skiego Ko\u015bcio\u0142a Greckokatolickiego wyrz\u0105dzali z\u0142o – niestety \u015bwiadomie i dobrowolnie – swoim bli\u017anim z w\u0142asnego narodu i z innych narodów”. Jako zwierzchnik Ko\u015bcio\u0142a greckokatolickiego pragn\u0119 powtórzy\u0107 te s\u0142owa dzisiaj i przeprosi\u0107 Braci Polaków za zbrodnie pope\u0142nione w 1943 r.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tW imi\u0119 prawdy uwa\u017camy, \u017ce przeproszenia i pro\u015bby o wybaczenie wymaga postawa tych Polaków, którzy wyrz\u0105dzali z\u0142o Ukrai\u0144com i odpowiadali przemoc\u0105 na przemoc.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tJako przewodnicz\u0105cy Episkopatu Polski kieruj\u0119 do Braci Ukrai\u0144ców pro\u015bb\u0119 o wybaczenie.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tDo dzisiaj Polacy i Ukrai\u0144cy nosz\u0105 w swojej pami\u0119ci bolesne rany i wspomnienia tragedii wo\u0142y\u0144skiej. W sposób szczególny widoczne s\u0105 one w spo\u0142ecze\u0144stwie wspó\u0142czesnej Ukrainy, którego dobro duchowe jest najwa\u017cniejsze tak\u017ce dla Ko\u015bcio\u0142a Rzymskokatolickiego na Ukrainie. Dlatego z gor\u0105c\u0105 trosk\u0105, jako przewodnicz\u0105cy Episkopatu Rzymskokatolickiego Ukrainy przy\u0142\u0105czam si\u0119 do apelu o pojednanie. Mam nadziej\u0119, \u017ce pomimo tragicznej przesz\u0142o\u015bci mo\u017cliwe s\u0105 dobros\u0105siedzkie i chrze\u015bcija\u0144skie relacje Polaków i Ukrai\u0144ców, gdziekolwiek si\u0119 spotykaj\u0105, wspó\u0142pracuj\u0105 i my\u015bl\u0105 o przysz\u0142o\u015bci.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tZa godny pot\u0119pienia uwa\u017camy skrajny nacjonalizm oraz szowinizm. To on bowiem, obok ateistycznego i totalitarnego komunizmu oraz nazizmu, by\u0142 ideologi\u0105, która w trakcie XX stulecia spowodowa\u0142a miliony ofiar.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tTo, co niektórym jawi\u0142o si\u0119 wówczas jako usprawiedliwione w oczach Boga, okaza\u0142o si\u0119 bezwzgl\u0119dnym deptaniem Jego przykaza\u0144. Przed obliczem Pana, w \u015bwietle Jego kategorycznego \u017c\u0105dania „Nie zabijaj!”, wyra\u017camy gorzk\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 przewinie\u0144, gdy\u017c nic nie usprawiedliwia wzajemnej wrogo\u015bci, prowadz\u0105cej a\u017c do przelewu bratniej krwi.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tObiektywne poznanie faktów oraz ukazanie rozmiarów tragedii i dramatów przesz\u0142o\u015bci staje si\u0119 dzisiaj piln\u0105 spraw\u0105 historyków i specjalistów, bo tylko poznanie prawdy historycznej wyciszy\u0107 mo\u017ce naros\u0142e wokó\u0142 tej sprawy emocje. Apelujemy wi\u0119c do polskich i ukrai\u0144skich naukowców o dalsze badania oparte na \u017aród\u0142ach i o wspó\u0142dzia\u0142anie w wyja\u015bnianiu okoliczno\u015bci tych przera\u017caj\u0105cych zbrodni, jak równie\u017c sporz\u0105dzenie listy imion wszystkich, którzy ucierpieli. Widzimy te\u017c potrzeb\u0119 godnego upami\u0119tnienia ofiar w miejscach ich \u015bmierci i najwi\u0119kszego cierpienia.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tPragniemy przypomnie\u0107, \u017ce katoliccy biskupi polscy i ukrai\u0144scy rozpocz\u0119li rozmowy o potrzebie pojednania obu Ko\u015bcio\u0142ów i narodów ju\u017c w pa\u017adzierniku 1987 r. na spotkaniu w Rzymie poprzedzaj\u0105cym millennium chrztu Rusi Kijowskiej. W rok pó\u017aniej dosz\u0142o do historycznej liturgii na Jasnej Górze z udzia\u0142em kard. Józefa Glempa oraz kieruj\u0105cego Ko\u015bcio\u0142em Greckokatolickim kard. Myros\u0142awa Lubacziwskiego. Milenijne obchody Ukrai\u0144skiego Ko\u015bcio\u0142a Greckokatolickiego na Jasnej Górze, w duchowej stolicy Polski, by\u0142y istotnym krokiem zwiastuj\u0105cym wyj\u015bcie tego Ko\u015bcio\u0142a z podziemia w ZSRR, prze\u015bladowanego tam i zakazanego.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tProfetyczne znaczenie mia\u0142y s\u0142owa b\u0142. Jana Paw\u0142a II wypowiedziane we Lwowie w 2001 r.: „Niech dzi\u0119ki oczyszczeniu pami\u0119ci historycznej wszyscy b\u0119d\u0105 gotowi stawia\u0107 wy\u017cej to, co jednoczy, ni\u017c to, co dzieli, a\u017ceby razem budowa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 opart\u0105 na wzajemnym szacunku, na braterskiej wspólnocie, wspó\u0142pracy i autentycznej solidarno\u015bci".\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tW czerwcu 2005 r. w Warszawie i we Lwowie og\u0142oszony zosta\u0142 wspólny list Synodu Ukrai\u0144skiego Ko\u015bcio\u0142a Greckokatolickiego i Konferencji Episkopatu Polski. Obie strony wypowiedzia\u0142y wówczas s\u0142owa: „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie!”, b\u0119d\u0105ce wcze\u015bniej fundamentem pojednania polsko-niemieckiego, z nadziej\u0105, \u017ce zaowocuj\u0105 teraz w relacjach polsko-ukrai\u0144skich. Wol\u0119 takiego dzia\u0142ania potwierdzi\u0142y tysi\u0105ce wiernych, odpowiadaj\u0105c: „Amen”.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tDzi\u015b oddajemy ho\u0142d i czcimy pami\u0119\u0107 tych Ukrai\u0144ców i Polaków, którzy ryzykuj\u0105c \u017cyciem, ratowali bli\u017anich przed zag\u0142ad\u0105 lub te\u017c w inny sposób stawali w ich obronie w tych dramatycznych czasach. Modlimy si\u0119 wspólnie o wieczne odpoczywanie dla wszystkich niewinnych ofiar, które zgin\u0119\u0142y w 1943 roku na Wo\u0142yniu. Modlimy si\u0119 tak\u017ce o mi\u0142osierdzie Bo\u017ce dla tych, którzy ulegli ideologii przemocy i nienawi\u015bci, a tak\u017ce o to, by wojna, która ju\u017c dawno wygas\u0142a na naszych ziemiach, nie trwa\u0142a dzi\u015b w sercach ludzi. Dlatego my\u015bl\u0105c o obecnych i przysz\u0142ych pokoleniach, powtarzamy w imieniu naszych Ko\u015bcio\u0142ów, \u017ce nienawi\u015b\u0107 i przemoc zawsze jest degradacj\u0105 cz\u0142owieka i narodu, przebaczenie, braterstwo, wspó\u0142czucie, pomoc i mi\u0142o\u015b\u0107 staj\u0105 si\u0119 natomiast trwa\u0142ym i godnym fundamentem kultury wspó\u0142\u017cycia ludzkiego.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tMy\u015bl\u0105c o przysz\u0142o\u015bci jeste\u015bmy \u015bwiadomi, \u017ce bez wzajemnego pojednania nasz Ko\u015bció\u0142 nie by\u0142by wiarygodny w wype\u0142nianiu swej ewangelicznej misji, a nasze narody nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y perspektywy wspó\u0142pracy i rozwoju w p\u0142aszczy\u017anie tak religijnej, jak i politycznej. Uwa\u017camy te\u017c, \u017ce wspó\u0142praca wolnej Polski z woln\u0105 Ukrain\u0105 jest niezb\u0119dna, by w tej cz\u0119\u015bci Europy panowa\u0142 pokój, ludzie cieszyli si\u0119 wolno\u015bci\u0105 religijn\u0105, a prawa cz\u0142owieka nie by\u0142y zagro\u017cone. Widzimy te\u017c potrzeb\u0119 wspólnego \u015bwiadectwa chrze\u015bcijan z Polski i Ukrainy w jednocz\u0105cej si\u0119 Europie. Wspólnie stajemy w obliczu wyzwa\u0144, jakie stwarza sekularyzacja i próba organizacji \u017cycia „jakby Bóg nie istnia\u0142”. Jeste\u015bmy cz\u0119\u015bci\u0105 historii Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci i – zgodnie z zach\u0119t\u0105 Ojca \u015awi\u0119tego Franciszka – powinni\u015bmy by\u0107 ogniwem tej mi\u0142o\u015bci w \u015bwiecie. Ko\u015bcio\u0142y, które do\u015bwiadczy\u0142y m\u0119cze\u0144stwa, maj\u0105 szczególne prawo do przypominania Europie o jej chrze\u015bcija\u0144skich korzeniach.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\tNiech Bóg wejrzy na Ko\u015bció\u0142 \u017cyj\u0105cy na naszych ziemiach i pomo\u017ce polskiemu oraz ukrai\u0144skiemu narodowi, aby \u017cyj\u0105c w pokoju dzieli\u0142y si\u0119 swym duchowym bogactwem oraz wnosi\u0142y swój wk\u0142ad w jedno\u015b\u0107 i przysz\u0142o\u015b\u0107 Europy!\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t\u015alemy te\u017c braterskie pozdrowienia Braciom Prawos\u0142awnym, wierz\u0105c, \u017ce proces wzajemnego pojednania uzdrowi rany, które s\u0105 przeszkod\u0105 nie tylko w harmonijnym wspó\u0142\u017cyciu narodów, ale i w szczerym d\u0105\u017ceniu do jedno\u015bci Chrystusowego Ko\u015bcio\u0142a.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t+ Józef Michalik<\/em>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\tArcybiskup\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\tMetropolita Przemyski obrz. \u0142ac.\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\tPrzewodnicz\u0105cy Konferencji Episkopatu Polski\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t+ \u015awiatos\u0142aw Szewczuk<\/em>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\tArcybiskup Wi\u0119kszy\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\tMetropolita Kijowsko-Halicki\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\tUkrai\u0144skiego Ko\u015bcio\u0142a Greckokatolickiego\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t+ Jan Martyniak<\/em>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\tArcybiskup\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\tMetropolita Przemysko-Warszawski\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\tKo\u015bcio\u0142a bizanty\u0144sko-ukrai\u0144skiego\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t+ Mieczys\u0142aw Mokrzycki<\/em>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\tArcybiskup\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\tMetropolita Lwowski obrz. \u0142ac.\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t\tPrzewodnicz\u0105cy Konferencji Episkopatu Rzymskokatolickiego Ukrainy\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n \n\t\t\t\t\t Warszawa, 28 czerwca 2013 r.\n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t<\/p>\n<\/p><\/div>\n \n\t\t\t\t \n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\t \n\t\t\t<\/p>\n<\/p><\/div>\n \n\t\t\t \n\t\t<\/p>\n \n\t\t\t \n\t\t<\/p>\n<\/p><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\tMetropolity Kijowsko-Halickiego Ukrai\u0144skiego Ko\u015bcio\u0142a Greckokatolickiego,\n\t\t\t\t<\/p>\n
\n\t\t\t\t\tPrzewodnicz\u0105cego Konferencji Episkopatu Polski,\n\t\t\t\t<\/p>\n
\n\t\t\t\t\tPrzewodnicz\u0105cego Konferencji Episkopatu Rzymskokatolickiego Ukrainy,\n\t\t\t\t<\/p>\n
\n\t\t\t\t\tKo\u015bcio\u0142a bizanty\u0144sko-ukrai\u0144skiego.\n\t\t\t\t<\/p>\n
\n\t\t\t\t\twszyscy b\u0119d\u0105 gotowi stawia\u0107 wy\u017cej to,
\n\t\t\t\t\tco jednoczy, ni\u017c to, co dzieli”<\/em> (b\u0142. Jan Pawe\u0142 II)\n\t\t\t\t<\/p>\n\n\n
\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t\t\t\t<\/td>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t\t\t\t<\/td>\n<\/tr>\n \n \n \n \n \n\t\t\t\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t\t\t\t<\/td>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t\t\t\t<\/td>\n<\/tr>\n \n \n \n \n \n\t\t\t\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t\t\t\t<\/td>\n \n\t\t\t\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t\t\t\t<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n