{"id":10285,"date":"2023-08-13T12:59:38","date_gmt":"2023-08-13T12:59:38","guid":{"rendered":"http:\/\/parafiabesko.pl\/?p=10285"},"modified":"2023-08-13T12:59:38","modified_gmt":"2023-08-13T12:59:38","slug":"opisy-artystyczno-teologiczne-wykonanych-stacji-drogi-krzyzowej-w-besku-opracowal-rzezbiarz-dr-krzysztof-mazur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/parafiabesko.pl\/?p=10285","title":{"rendered":"Opisy artystyczno-teologiczne wykonanych stacji Drogi krzy\u017cowej w Besku \u2013 \u00a0opracowa\u0142 rze\u017abiarz dr Krzysztof Mazur"},"content":{"rendered":"

Opisy artystyczno-teologiczne wykonanych stacji Drogi krzy\u017cowej w Besku \u2013<\/strong>\u00a0opracowa\u0142 rze\u017abiarz dr Krzysztof Mazur<\/strong><\/h3>\n

<\/h3>\n
    \n
  1. \n

    Skazanie na \u015bmier\u0107<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n

    Kompozycja z udzia\u0142em pi\u0119ciu postaci jest w sposobie uk\u0142adania plan\u00f3w diagonalnie krzy\u017cuj\u0105ca si\u0119: Jezus stoi po\u015brodku spokojny i skupiony z d\u0142o\u0144mi skrzy\u017cowanymi, ale nie zwi\u0105zanymi, tak jakby ich kr\u0119powanie by\u0142o wyrazem poddania w wype\u0142nianej misji, a nie wynikiem przemocy i zniewolenia. Trzej Faryzeusze gestykuluj\u0105c ilustruj\u0105 z\u0142o\u017cony proces, kt\u00f3ry prowadzi do ostatecznej decyzji \u2013 skazania na \u015bmier\u0107. T\u0119 ostateczno\u015b\u0107 wyra\u017ca oskar\u017cycielski gest jednego z nich. Wyci\u0105ga r\u0119k\u0119 i wskazuj\u0105cym palcem zdradziecko celuje w plecy skaza\u0144ca.\u00a0 Mi\u0119dzy dwoma pozosta\u0142ymi Faryzeuszami toczy si\u0119 dyskusja. Jeden odwo\u0142uje si\u0119 do prawa trzymaj\u0105c w d\u0142oni \u015bwi\u0119ty zw\u00f3j, a drugi odwo\u0142uj\u0105c si\u0119, do Boga wznosi r\u0119ce na znak przyj\u0119cia i spe\u0142nienia Jego woli, ale zgodnie z przyj\u0119t\u0105 przez Zakon strategi\u0105.<\/h3>\n

    Po przeciwnej stronie siedzi Pi\u0142at i gestem pr\u00f3buje powstrzyma\u0107 Faryzeuszy. Wola\u0142by nie mie\u0107 z t\u0105 spraw\u0105 do czynienia, ale jego wygodna pozycja nie wskazuje na zaanga\u017cowanie skutkuj\u0105ce u\u0142askawieniem.<\/h3>\n
      \n
    1. \n

      Pan Jezus bierze krzy\u017c<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n

      Jezus kl\u0119czy, delikatnie obejmuje i przytula krzy\u017c. To adoracja po\u0142\u0105czona z pogodzeniem i przyj\u0119ciem przeznaczenia.\u00a0 W tle, po przeciwnej stronie, wida\u0107 grup\u0119 r\u00f3\u017cnych os\u00f3b. Kompozycja sprawia wra\u017cenie, jakby ta grupa sta\u0142a na belce krzy\u017ca stanowi\u0105c dla niej dodatkowe obci\u0105\u017cenie. Z tym dodatkowym ci\u0119\u017carem przyjdzie Jezusowi si\u0119 zmaga\u0107. To ci\u0119\u017car grzechu i s\u0142abo\u015bci ka\u017cdego z nas.<\/h3>\n
        \n
      1. \n

        Pierwszy upadek <\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n

        Stacja przedstawia moment upadania Jezusa. Diagonalny uk\u0142ad belek krzy\u017ca i postaci Um\u0119czonego daje wra\u017cenie niestabilno\u015bci. Nie ma tu \u017cadnego pionu, a poziom podstawy urywa si\u0119 w miejscu upadania, co wyra\u017anie pog\u0142\u0119bia nieszcz\u0119\u015bcie i czyni go znacznie gro\u017aniejszym. Prowadz\u0105cy Jezusa \u017co\u0142nierze wykonuj\u0105 rozkazy. Na pewno woleliby eskortowa\u0107 na Golgot\u0119 niebezpiecznego Barabasza, kt\u00f3rego uda\u0142o si\u0119 uj\u0105\u0107, a teraz poprzez wyrok by\u0142aby okazja do pozbycia si\u0119 zagro\u017ce\u0144 z jego powodu. \u017bo\u0142nierze nie s\u0105 stron\u0105 zaanga\u017cowan\u0105 w sp\u00f3r natury religijnej, nie ulegaj\u0105 wi\u0119c manipulacji \u017cydowskich kap\u0142an\u00f3w. Wykonuj\u0105 swoj\u0105 rol\u0119, cho\u0107 czuj\u0105, \u017ce Ofiara ponosi win\u0119 nie maj\u0105c winy. Jeden z \u017co\u0142nierzy czyni nieuzbrojon\u0105 r\u0119k\u0105 gest, kt\u00f3ry niczego nie zmienia, ale jest wyrazem normalnego ludzkiego odruchu cz\u0142owieka reaguj\u0105cego adekwatnie do zdarzenia. Podobny gest wykona\u0142 ulegaj\u0105cy presji t\u0142umu Pi\u0142at. Nie chc\u0119, ale musz\u0119. To typowa postawa ludzi uwarunkowanych. By\u0107 mo\u017ce \u017co\u0142nierzem jest Longinus \u2013 setnik, kt\u00f3ry przebijaj\u0105c bok Jezusa powiedzia\u0142 \u201eCz\u0142owiek ten zaiste by\u0142 sprawiedliwy\u201d(\u0141k 23,47)<\/h3>\n
          \n
        1. \n

          Pan Jezus spotyka Matk\u0119<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n

          Skromna scena z udzia\u0142em dw\u00f3ch postaci: Matka i Syn. Spotykaj\u0105 si\u0119 tylko na drobn\u0105 chwil\u0119. Ta chwila jednak musi wystarczy\u0107, aby spotkanie\u00a0 to zapisa\u0142o si\u0119 na zawsze w wymiarze duchowym, bo przecie\u017c nie wolno im si\u0119 zbli\u017cy\u0107, porozmawia\u0107, przytuli\u0107. W tym ulotnym momencie znika b\u00f3l i zm\u0119czenie, znikaj\u0105 inni ludzie wraz z ich problemami. Czas si\u0119 zatrzymuje i p\u0119cznieje tre\u015bci\u0105. Trwa niemy dialog o teologicznym znaczeniu. Tre\u015b\u0107 objawia si\u0119 w przestrzeni pomi\u0119dzy dwoma postaciami, w ich spojrzeniu i ge\u015bcie.<\/h3>\n

          Matka w wewn\u0119trznym rozdarciu rozk\u0142ada r\u0119ce, ale ka\u017cda r\u0119ka wyra\u017ca co innego. Prawa m\u00f3wi stop. Nie id\u017a dalej. Tam czeka Ci\u0119 \u015bmier\u0107. Lewa za\u015b pos\u0142usznie wskazuje dalsz\u0105 drog\u0119. T\u0119 ambiwalencj\u0119 Jezus dobrze zna gdy na G\u00f3rze Oliwnej modl\u0105c si\u0119 prosi\u0142 po ludzku Boga, aby Ten odsun\u0105\u0142 gorzki kielich, po czym ju\u017c pojednany doda\u0142: \u201eale nie moja, ale Twoja wola niech si\u0119 spe\u0142ni\u201d. Ten sprzeciw i jednoczesne pogodzenie to esencja zawierzenia.<\/h3>\n

          Jezus w tym momencie ju\u017c nie zmaga si\u0119 z ci\u0119\u017carem krzy\u017ca lecz opiera si\u0119 na nim jak na filarze skromnej sakralnej architektury zarysowanej liniami belek. Jezus podobnie jak w stacji II podejmuj\u0105c krzy\u017c przytula si\u0119 do niego potwierdzaj\u0105c tym swoje pos\u0142usze\u0144stwo i determinacj\u0119.<\/h3>\n
            \n
          1. \n

            Pan Jezus przybity do krzy\u017ca<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n

            Widzimy scen\u0119 ostatniej fazy przybicia Jezusa do krzy\u017ca z aktywnym zaanga\u017cowaniem dw\u00f3ch oprawc\u00f3w. Jezus z rozpi\u0119tymi r\u0119koma le\u017cy na krzy\u017cu patrz\u0105c w niebo. Przesuni\u0119cie tej cz\u0119\u015bci kompozycji poza ugruntowan\u0105 podstaw\u0119 i lekkie przechylenie ku do\u0142owi wskazuje na kulminacyjny stan opresyjny alienuj\u0105cy ofiar\u0119 z doczesno\u015bci. M\u0119\u017cczy\u017ani zupe\u0142nie nie zwracaj\u0105 na to uwagi zaj\u0119ci swoim kacim rzemios\u0142em. Kat w ikonografii najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje z zakryt\u0105 twarz\u0105 jako osoba bezimienna. Tak te\u017c jest w tym przypadku. Oprawcy s\u0105 jak bezrefleksyjne roboty wyspecjalizowane do okre\u015blonych zada\u0144. Ich stosunek do Jezusa jest przedmiotowy. Nie s\u0105 w stanie oceni\u0107 sytuacji, winy m\u0119czennika, czy s\u0142uszno\u015bci wyroku. Ogniskuj\u0105 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 uwag\u0119 na jego nogach, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie trzeba sprawnie przybi\u0107 do drewna. Spod swoich he\u0142m\u00f3w widz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 wycinkowo nie ogarniaj\u0105c szerzej wagi i znaczenia wydarzenia, w kt\u00f3rym bior\u0105 czynny udzia\u0142. Stanowi\u0107 to mo\u017ce istotny dla refleksji obraz naszej ludzkiej kondycji na tle naszych podzielonych r\u00f3l spo\u0142ecznych.<\/h3>\n

            <\/h3>\n
              \n
            1. \n

              \u015amier\u0107 na krzy\u017cu<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n

              To statyczna i niemal symetryczna kompozycja, kt\u00f3rej osi\u0105 jest Jezus na krzy\u017cu. Ta symetria buduje wra\u017cenie harmonii i spokoju mimo dramatu, jaki si\u0119 w\u0142a\u015bnie wype\u0142ni\u0142. Opr\u00f3cz aposto\u0142\u00f3w towarzyszy\u0142y wiernie Jezusowi kobiety: Maria \u2013 jego matka i Maria-Magdalena. W momencie pr\u00f3by uczniowie rozproszyli si\u0119 i zw\u0105tpili. Pozosta\u0142 jedynie Jan i jemu przysz\u0142o pod krzy\u017cem reprezentowa\u0107 pozosta\u0142ych. Jako m\u0119\u017cczyzna racjonalnie my\u015bl\u0105cy nie jest w stanie ukry\u0107 rozterki. Stoi, ale tak jakby mia\u0142 odej\u015b\u0107, bo c\u00f3\u017c robi\u0107 skoro sta\u0142o si\u0119 inaczej, wbrew oczekiwaniom i rozbudzonej nadziei. W jego mniemaniu wszystko si\u0119 w\u0142a\u015bnie sko\u0144czy\u0142o z jego wiar\u0105 w\u0142\u0105cznie, o czym \u015bwiadcz\u0105 puste d\u0142onie jakby utraci\u0142y co\u015b bezpowrotnie. Kobiety nie maj\u0105 takich rozterek. Stoj\u0105 najbli\u017cej i swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 daj\u0105 \u015bwiadectwo bezwarunkowej mi\u0142o\u015bci i oddania. To t\u0142umaczy dlaczego Jezus po zmartwychwstaniu objawi\u0142 si\u0119 najpierw kobietom.<\/h3>\n
                \n
              1. \n

                Zdj\u0119cie z krzy\u017ca<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n

                Kompozycja zbudowana jest na osi wertykalnej, kt\u00f3r\u0105 tworzy kraw\u0119d\u017a krzy\u017ca. M\u0119\u017cczy\u017ani stoj\u0105cy na drabinie po prawej stronie wykonuj\u0105 czynno\u015bci opuszczania cia\u0142a ofiary, kt\u00f3re podtrzymywane p\u0142\u00f3tnami bezw\u0142adnie zsuwa si\u0119 na lew\u0105 stron\u0119. Pod spodem nie ma \u017cadnej materii, tak jakby Jezus zsuwa\u0142 si\u0119 w otch\u0142a\u0144. I zst\u0105pi\u0142 do piekie\u0142<\/em>\u00a0 – tak brzmi fragment wyznania wiary. Bezw\u0142adna r\u0119ka opuszczona w d\u00f3\u0142 pokazuje kierunek tej pierwszej po \u015bmierci wyprawy Jezusa. Po lewej stronie, tam gdzie opada jego cia\u0142o, stoi Maryja i z czu\u0142o\u015bci\u0105 wyci\u0105ga r\u0119ce, aby w odruchu matczynej troski podtrzyma\u0107 mocno schylon\u0105 g\u0142ow\u0119 Syna, a mo\u017ce te\u017c uchroni\u0107 przed otwieraj\u0105c\u0105 si\u0119 pomi\u0119dzy nimi nico\u015bci\u0105.<\/h3>\n
                  \n
                1. \n

                  Z\u0142o\u017cenie do grobu <\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n

                  Scena adoracji cia\u0142a Jezusa skomponowana jest na przeci\u0119ciu linii pionowej i poziomej. Maryja z czu\u0142o\u015bci\u0105, bezsilno\u015bci\u0105 i oddaniem rozk\u0142ada r\u0119ce i stoi nad lez\u0105cym na marach Jezusem niczym kap\u0142an nad o\u0142tarzem z eucharysti\u0105.<\/h3>\n

                  Obie postaci s\u0105 ze sob\u0105 \u015bci\u015ble powi\u0105zane. Wyczu\u0107 mo\u017cna delikatne nawi\u0105zanie do przedstawie\u0144 tradycyjnej Piety, ale tak\u017ce do znanych scen le\u017c\u0105cego w \u017c\u0142obie dzieci\u0105tka. Roz\u0142o\u017cone r\u0119ce Maryji zakre\u015blaj\u0105 obszar, w kt\u00f3rym oddalone od siebie twarze Matki i Syna wydaj\u0105 si\u0119 sobie bliskie.<\/h3>\n

                  Na drugim planie na prowadz\u0105cych w d\u00f3\u0142 schodach stoi kobieta i m\u0119\u017cczyzna. Dla uszanowania intymno\u015bci obserwowanej sytuacji stoj\u0105 spokojnie z zachowaniem w\u0142a\u015bciwego dystansu.<\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                  Opisy artystyczno-teologiczne wykonanych stacji Drogi krzy\u017cowej w Besku \u2013\u00a0opracowa\u0142 rze\u017abiarz dr Krzysztof Mazur Skazanie na \u015bmier\u0107 Kompozycja z udzia\u0142em pi\u0119ciu postaci jest w sposobie uk\u0142adania plan\u00f3w diagonalnie krzy\u017cuj\u0105ca si\u0119: Jezus stoi po\u015brodku spokojny i skupiony z d\u0142o\u0144mi skrzy\u017cowanymi, ale nie zwi\u0105zanymi, tak jakby ich kr\u0119powanie by\u0142o wyrazem poddania w wype\u0142nianejCzytaj wi\u0119cej<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["entry","author-adminparafiibesko","post-10285","post","type-post","status-publish","format-standard","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parafiabesko.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parafiabesko.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parafiabesko.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiabesko.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiabesko.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10285"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/parafiabesko.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10285\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parafiabesko.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiabesko.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiabesko.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}